خانه / بررسی جامع / مروری بر پرونده الکترونیک سلامت ایرانیان از گذشته تا امروز
مروری بر پرونده الکترونیک سلامت ایرانیان از گذشته تا امروز

مروری بر پرونده الکترونیک سلامت ایرانیان از گذشته تا امروز

سال های درازیست که هر از چندی همه ما در خبرها با پروژه های جدیدی مانند پرونده الکترونیک سلامت، سامانه خدمات سلامت ایرانیان،شهاب، سپاس و طبیب و سیب و نام های این چنینی مواجه می شویم اما اینکه هر کدام از این سامانه یا نرم افزارها چه بوده و چه شده و حال به کجا رسیده اند تا انتهای این مقاله همراه باشید تا این موضوع را بررسی کنیم.

بحث الکترونیکی شدن خدمات چه در حوزه سلامت و چه در حوزه های دیگر بحثیست که مطمئنا کشورهای دیگر چند گامی جلوتر از ما هستند اما وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی کشور ما هم مدتیست که با تکیه بر گروه ها و شرکت های نرم افزاری داخلی توانسته تا حدودی در این حوزه پا به پای همتایان خارجی خود به پیش برود که سعی در بررسی آنها داریم.

اما طرح هایی که سال های قبل در این حوزه اجرا شده اند یا همچنان در حال اجرا شدن هستند شامل:

سپاس یا سامانه پرونده الکترونیکی سلامت ایران که در اصل استانداریست که توسط مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت تعريف شده که در حال حاضر این سیستم با عنوان سیستم اطلاعات بیمارستانی در تعدادی از بیمارستان های کشور هم اکنون در حال اجرا می باشد.سیستم های اطلاعات بیمارستانی که کار پذیرش و بستری و تمام مراقبت ها و تجویز ها و خلاصه هرکاری برای یک شخص در بیمارستان انجام شده در قالب پرونده الکترونیکی در نرم افزار مربوطه وارد می شود که اکثر این نرم افزار آفلاین و مختص یک بیمارستان بوده که باسفارش بیمارستان ها به شرکت های فعال در این حوزه تهیه و اجرا می شود که عدم یکپارچگی بین نرم افزارهای این گروه باعث شده که امکان ثبت و مشاهده اطلاعات قبلی بیماران در بیمارستان های دیگر مهیا نباشد در نتیجه پرونده مراقبت و پزشکی بیمار ناقص می ماند.از این رو نیاز به سامانه کاملا یکپارچه درسطح کشور در این حوزه احساس می شود.

شهاب یا شبکه هوشمند اطلاعاتی بهداشت توسط شرکت مدار گسترش فناوری اطلاعات طراحی شده که هم اکنون هیچ نامی از این نرم افزار در پرتال این شرکت پیدا نخواهید کرد! هدف اصلی این نرم افزار سرشمای و جمع آوری دیتا از اطلاعات خانوارها در مراکز روستایی و خانه های بهداشت بوده که با تمام مشکلاتی که در دیتابیس نسخه های اول این نرم افزار وجود داشت هم اکنون همان دیتابیس در قالب پرونده الکترونیکی سلامت برای هر ایرانی و با نام سامانه سیب به صورت آنلاین در حال حاضر در حال اجراست.  سامانه شهاب با جمع آوری اطلاعات خانوارها در انتهای سال 94 به کار خود خاتمه داده است.

shahab

طبیب: وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی زمانی از کلیه دانشگاه های علوم پزشکی جهت تهیه نرم افزار یا سامانه بومی که کار ثبت اطلاعات بیماران و مراقبت ها و خدمات مربوطه را انجام دهد درخواست نمود که برخی از دانشگاه های علوم پزشکی این پروژه را انجام دادند. طبیب از دسته همان نرم افزارهاست که برای دریافت اطلاعات جمعیتی خود دارای سرور جداگانه ای در هر شبکه بهداشت و درمان است نرم افزار طبیب توسط دانشگاه مازندران تهیه و چند سالیست که در شهرستان بابلسر به صورت پایلوت شروع به کار نموده که قرار بود بعد از ارزیابی نهایی برای کل کشور فعال شود اما با توجه به سرعت پایین آپدیت نرم افزار توسط گروه پشتیبانی و آفلاین بودن نرم افزار (شبیه نرم افزار شهاب) و روی کار آمدن سامانه سیب دارای آینده نامعلومی است.

سامانه خدمات سلامت ایرانیان یا IEHS گام مهمی در راستای پرونده الکترونیک دار شدن هر ایرانی بود زیرا افق توسعه ای که برای این سامانه در نظر گرفته بودند اگر اجرا می شد مشکلات سطح بهداشت تا حدودی حل می شد.

بنیاد برکت تل وابسته به ستاد اجرايی فرمان حضرت امام خمینی (ره) به منظور حمايت از بيماران و نيازمندان ساكن مناطق محروم و كمتر توسعه‌يافته روستايی،موضوع برکت تل یا سامانه iehs را اجرا کرد. این سامانه همانند نرم افزار شهاب در قالب پروژه ای آنلاین کار سرشماری جمعیت را انجام می داد و به علل نامشخص و عدم آپدیت پروژه توسط گروه پشتیبانی، این پروژه هم مدتیست که کنار گذاشته شده اما اطلاعاتی که در آن ثبت شده بود هم اکنون تا حدودی به سامانه سیب منتقل شده اند اما باز هم به علت عدم طراحی استاندارد دیتابیس توسط گروه فنی، تمام افراد ثبت شده یک خانوار را با فیلدهای جداگانه و فرد به فرد نشان می دهد (به زبان ساده تر به هیچ کدام از خانوارهای ثبت شده یک کد خانوار منحصر به فرد اختصاص نداد، دوستانی که کار برنامه نویسی انجام می دهند متوجه عمق مشکل شده اند فرض کنید که جمعیت 80 میلیون نفری ایران هیچ کدام در خانوار مربوط به خود نباشند و هر کدام به عنوان فردی جدا در کل کشور آزاد باشند) که این مشکل، کار را برای سرشماری مجدد خانوارها در سامانه سیب سخت تر کرده است زیرا در مرکزی ممکن است شخصی سال ها به پایگاه پزشک خانواده خویش مراجعه نکند از این رو سرشماری خانوار وی در پایگاه مربوطه ناقص می ماند.

iehs

سامانه iehs علاوه بر بخش سرشماری دارای بخش ویزیت پایه و تعيين برنامه‌های مراقبتی برای هر فرد بود که پزشکان می توانستند اطلاعات پایه ای هر بیمار را در قالب سوال و پاسخ چند گزینه ای در سامانه ثبت کنند تا در فازهای بعدی توسعه این سامانه در پرونده پزشکی هر فرد به کار گرفته شود اما با پایان یافتن به روزرسانی سامانه و بستن دسترسی به روی بسیاری از پزشکان، این سامانه هم به مانند همتایان خود به گوشه ای خزید. آخرین آپدیت سامانه IEHS مربوط به سال 1393 می باشد.

سیب یا سامانه یکپارچه بهداشت جدیدترین دستاورد وزارت بهداشت و درمان بعد از طراحی چند نرم افزار آفلاین است که با توجه به عملکرد و تغییرات بنیادی آن در طی 8 ماه گذشته دارای آینده بهتری نسبت به رقبای خود است. کار طراحی و توسعه اولیه آن از سال 1390 توسط شرکت دانش پارسیان شروع شده بود و اکنون در بین پروژه های اجرا شده این حوزه می توان سیب را کامل ترین و به روزترین سامانه دانست زیرا علاوه بر آنلاین بودن قابلیت اتصال به کل کشور و یکپارچگی اطلاعات وارد شده را داراست.تاکنون اطلاعات نزدیک به 50 میلیون ایرانی در این سامانه وارد شده که بخشی از اطلاعات از دیتابیس نرم افزار شهاب و بخشی دیگر توسط فایل های استخراجی از سامانه iehs گرفته شده است.

sib

این سامانه از اسفند سال 1394 کار خود را با استقرار سرورهای خود در دانشگاه های علوم پزشکی کشور شروع نمود تا ضمن افزایش سرعت ثبت اطلاعات در کمترین زمان و عدم وابستگی به یک گلوگاه ارتباطی (تهران) باعث شد تا با افزایش بار شبکه دچار قطعی در سراسر کشور نشویم.  سامانه سیب دارای مرکز پشتیبانی و کارشناسان متخصص در حوزه آی تی و مختص به هر دانشگاه علوم پزشکی است که هیچ کدام از گروه ها و سامانه های قبلی قادر به انجام چنین پروژه ای در این سطح نبودند اما مطمئنا در خلال گسترش بیشتر این سامانه مشکلاتی مشاهده خواهد شد که در ادامه به آنها اشاره خواهم کرد.

asli

 از مهمترین اجزای پرونده الکترونیک سلامت در سامانه سیب می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اطلاعات هویتی و داده های دموگرافیک شامل مشخصات شناسنامه ای، جنسیت، وضعیت تاهل، قد ، وزن، گروه خونی، نوع بیمه، شغل، وضعیت بارداری خانم ها، سابقه مصرف دخانیات و …
  • سابقه اطلاعات حیاتی فرد شامل فشار خون سیستولیک و دیاستولیک، دمای بدن، ضربان قلب، تنفس و ….
  • سوابق بیماری های قبلی و فعلی فرد
  • حساسیت‌ها و واکنش‌های دارویی و غذایی
  • داروهای مصرفی قبلی و فعلی
  • وقایع مهم حیاتی شامل تولد، ازدواج، زایمان، نقص عضو، طلاق، مرگ و …
  • سوابق بیماریهای خانوادگی و ژنتیکی
  • فهرست ویزیت های انجام شده قبلی فرد
  • فهرست مراقبت های پزشکی انجام شده قبلی فرد
  • گزارش آزمایش ها و اقدامات پاراکلینیکی فرد
  • فهرست درمان های انجام شده بیماری‌های مزمن
  • بیماری‌ها و دوره‌های بستری شدن
  • پرونده ایمنسازی (واکسیناسیون)
نمایی از پرونده الکترونیک یک سالمند

نمایی از پرونده الکترونیک یک سالمند

مزایای استفاده از سامانه سیب :

1- ایجاد پرونده الکترونیک سلامت ایرانیان که هدف اصلی این سامانه می باشد.

با ایجاد پرونده الکترونیک پزشکان سراسر کشور می توانند با داشتن شماره ملی هر کدام از مراجعان خود پرونده پزشکی وی را مشاهده کنند ، پزشکان می توانند کلیه ویزیت هایی که توسط همکاران پزشک دیگر در سایر استان ها برای بیمارشان تجویز شده را مشاهده کنند زیرا  آن پزشک هم ویزیت خود را وارد سامانه کرده است و از تجویز داروهای مشابه پرهیز کنند. کارکرد سامانه سیب بر اساس شماره ملی هر شخص است لذا داشتن شماره ملی برای ثبت اطلاعات هر شخص در سامانه الزامی است.

2- برقراری عدالت اجتماعی و دسترسی عادلانه عموم شهروندان به خدمات سلامت با کیفیت و مدیریت شده در سراسر کشور ؛

با توجه به یکپارچگی سامانه سیب و به روز بودن اطلاعات و برنامه های ملی سلامت ابلاغی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در این سامانه ، خدمات سلامت بر اساس جدیدترین دستورالعملها و در کوتاهترین زمان ممکن در سراسر کشور بطور هماهنگ به عموم هموطنان در شهرها و روستاها ارائه می‌گردد.

با روی کار آمدن سامانه سیب آپدیت کردن برنامه ها و مراقبت ها و دستورالعمل های وزارت بهداشت به سادگی هر چه تمام تر انجام خواهد شد زیرا آپدیت کردن یک فرم در کامپیوتر بسیار ساده تر و کم هزینه تر از طراحی و تغییر مجدد آن در فرم های کاغذی و صرف هزینه برای چاپ مجدد فرم و سپس ارسال آن به کل کشور می باشد.

3- ارائه هوشمند خدمات سلامت به افراد بر اساس ویژگیهای فردی (سن، جنسیت، بیماری، بارداری و …) بر مبنای برنامه های ملی سلامت ابلاغی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بصورت فعال با امکان رصد دائم گروه های در معرض خطر (نوزادان و کودکان، خانمهای باردار ، سالمندان و …).

این مورد را با مثالی در خصوص مراقبت های مربوط به رده سنی سالمندان شرح می دهم:

moraghebat

در مثال فوق شخصی را با سن 70 سال به عنوان مراجعه کننده خود انتخاب کردیم سامانه سیب بر اساس دستورالعمل ها یا به زبان بهداشتی ها؛ بوکلت های وزارت بهداشت مراقبت های مربوط به این رده سنی و جنسی را به صورت خودکار به پزشک نشان می دهد و پزشک بر اساس یافته های خویش از معاینات، مراقبت های مورد نظر را تکمیل می کند و در نتیجه پرونده پزشکی این سالمند به مرور تکمیل می شود.

نکته دیگری که در اینجا لازم به ذکر می باشد این است که لازم نیست که تمام مراقبت های یک شخص در همان مراجعه اول در سامانه تکمیل شود پزشک می تواند بسته های مراقبتی یک فرد را طبق روال معمول خود تکمیل کند در واقع با الکترونیکی شدن کارها اجباری به انجام تمام خدمات در یک بار مراجعه نیست.

سامانه سیب برای کودکان ، نوجوانان، جوانان ، ميانسالان ، سالمندان و مادران باردار کلیه مراقبت های مربوط را در خود دارد البته فرم ویزیت مامایی و پزشکی به همراه نظام ارجاع هم در این سامانه به بهترین شکل ممکن طراحی شده تا پسخوراند ارجاعات (بازخورد ارجاع) قابل پیگیری و مشاهده باشد.

4- مدیریت اطلاعاتی در حوزه بهداشت و درمان و سلامت کشور؛

هم اکنون با تجمیع برخط (Online) اطلاعات سامانه سیب در ستاد دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی در هر استان و در سطح بالاتر در ستاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ، امکان مدیریت اطلاعات بهداشتی و درمانی بصورت برخط برای مدیران، سیاست‌گزاران و متولیان امر فراهم گردیده است که کمک شایانی به تشخیص به موقع نیازها و مشکلات و تهدیدهای حوزه سلامت در هر یک از مناطق جغرافیایی کشور مبتنی بر اطلاعات صحیح میدانی می نماید.

با آنلاین شدن ثبت خدمات می توان در سریعترین زمان گزارش کاملی از عملکرد یک شبکه بهداشت و درمان را گرفت برای مثال مجموعه وزارت بهداشت با فعال شدن نقشه های Health GIS یا نقشه بیماری یک منطقه جغرافیایی می توانند در سریعترین زمان ممکن به میزان پراکندگی یک بیماری خاص در یک منطقه بر اساس اطلاعات وارد شده توسط بهورز،مراقب سلامت یا پزشک در سامانه سیب دست یابند و از این رو کار قرنطینه یا کنترل بیماری مورد نظر به سریعترین شکل ممکن انجام می شود.با توجه به شعار وزارت بهداشت و درمان در سال 1395 که کنترل بیماری دیابت می باشد فقط کافیست که لیست کلیه افراد ایرانی درگیر دیابت وارد این سامانه شود و آن وقت است که واحد مبارزه با بیماری ها در وزارت خانه فقط یک کلیک با بیشترین استان های درگیر این بیماری فاصله دارد.

نقشه بیماری عبارتست از پراکندگی جغرافیایی یک بیماری در یک جمعیت. منظور از پراکندگی جغرافیایی هم آدرس محل سکونت بیمار می باشد. متاسفانه معمولا به خاطر مسائل محرمانه بودن اسرار بیمار، آدرس افراد به طور مستقیم در دسترس نیستند و لذا به جای آدرس از تعداد کل افراد مبتلا به یک بیماری خاص در یک منطقه کوچک، مانند مناطق پستی یا مناطق شهرداری و … استفاده می شود و بنابراین اطلاعات میزان ابتلا به بیماری و مرگ و میر احتمالی ناشی از آن معمولا در سطح چنین مناطقی در دسترس هستند. نقشه بیماری به عبارت دیگر بیان بصری پراکندگی جغرافیایی بیماری است.

5- کمک به اجرای طرح های ملی در حوزه سلامت و بهداشت و درمان از جمله برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع و سایر طرح ها از طریق ارتباط و داد و ستد اطلاعات با سایر سامانه های مستقر در حوزه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.

سامانه سیب بر اساس استانداردهای تعیین شده مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت و استانداردهای سپاس طراحی شده و از این روز قابلیت اتصال به سامانه های HIS بیمارستان های کشور را دارا می باشد اما در برنامه ریزی هایی که برای این سامانه درنظر گرفته اند به نظر می رسد که به زودی نسخه ای از سامانه سیب مخصوص بیمارستان ها طراحی و اجرا شود.

سامانه سیب در حال حاضر به سرورهای ثبت احوال و بیمه سلامت متصل شده و کار استعلام اطلاعات افراد را انجام می دهد.

6- تجمیع منابع اطلاعاتی حوزه سلامت جهت دسترسی کاربران نظام سلامت (پزشکان و متخصصان، مراقبین سلامت و کارشناسان، بهورزها و …) از جمله دارونامه رسمی کشور، کدینگهای اطلاعاتی موجود در وزارت بهداشت مثل نظام ارزش نسبی خدمات و مراقبت‌های سلامت (RVU) ، بیماریها و تشخیصهای پزشکی و علل مرگ (ICD-10) و …

7- مدیریت سخت افزاری (مکان، تجهیزات و امکانات) و نرم افزاری (نحوه ارائه خدمات) واحدهای ارائه خدمت در قالب شبکه های بهداشت زیر مجموعه دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی .

8- برقراری امکان ارائه خدمت نظام یافته به کلنی های جمعیتی از قبیل مدارس، آسایشگاه ها، مراکز نگهداری افراد کم توان و سالمندان، پادگانها، ندامتگاه ها و … توسط واحدهای زیر مجموعه شبکه های بهداشت کشور

9-گزارش های جامع و کامل از فعالیت یک شبکه و در سطح بالاتر دانشگاه و وزارت بهداشت، گزارشاتی که تابحال با این دقت امکان تهیه کردنشان وجود نداشت.

و به زودی آزماییشگاه ها و داروخانه های سراسر کشور به این سامانه متصل خواهند شد ،با متصل شدن این مراکز وزارت بهداشت توانسته سطح اول را به صورت کاملا الکترونیکی دربیاورد و قول چندین و چند ساله خود را به عمل برساند اما به صورت ساده سطوحی که در آینده خدماتشان باید به صورت الکترونیکی دربیایند شامل:

سطح اول: بهداشت (شامل خانه های بهداشت،مراکز و پایگاه های پزشک خانواده شهری که زیر نظر معاونت های بهداشت هر دانشگاه علوم پزشکی قرار دارند)

سطح دوم: درمان (که پزشکان متخصص شامل این سطح هستند و مستقیما زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی هر استان یا شهرستان قرار دارند)

سطح سوم: پزشکان فوق تخصص و فلوشیپ ها

متصل کردن این سه سطوح به صورت الکترونیک در کشور به یکدیگر، پروژه بزرگ و حساسی است که از عهده هر گروهی برنمی آید لذا تجربیاتی که مجموعه وزارت بهداشت در طی سال های اخیر به دست آورده به این مهم رسیده است که کار را باید به دست کاردان سپرد.

اما مشکلاتی که در حین اجرای سامانه سیب به چشم می خورند شامل:

1-عدم وجود دانش کامپیوتری کافی و مقاومت بی جا در برابر یادگیری فناوری های جدید

2-نبود انگیزه کافی،کهولت سن و نزدیک به موعد بازنشستگی رسیدن بسیاری از افراد شاغل در خانه های بهداشت و مراکز و معاونت های بهداشتی و …..

2-عدم وجود بسترهای مخابراتی مناسب در مناطق روستایی و صعبرالعبور بودن برخی از مسیرها جهت دسترسی به اینترنت پایدار

3-نبود هماهنگی بین برخی از واحدهای دانشگاه علوم پزشکی جهت به اجرا درآوردن سریعتر سامانه سیب که همچنان درخواست ثبت اطلاعات روزانه به شیوه قدیمی کاغذی را دارند (واستگی شدید سیستم اداری کشورمان به کاغذ)

4-عدم تجهیز مناسب نرم افزاری و سخت افزاری برخی از ارگان ها و سازمان ها و شرکت های بیمه در متصل شدن به این سامانه

5-نبود فرهنگ مناسب جهت رعایت زمانبندی نوبت و درخواست عجله ای انجام دادن بسیاری از ویزیت ها و خدمات (با ایجاد ازدحام و سروصدا امکان ثبت دقیق و با آرامش اطلاعات توسط پزشک در سامانه امکان پذیر نیست)

و…..

مشکلات در اوایل اجرای طرح های این چنینی و با این سطح بسیارند اما با توجه به سرعت بالای آپدیت شدن این سامانه و پیگیری های مسئولین وزارت بهداشت،کارشناسان آموزش مستقر در دانشگاه های علوم پزشکی و گروه پشتیبانی و فنی؛ این سامانه افق دید بهتری را برای خود در نظر گرفته است از همین رو آخرین آماری که در استفاده از سامانه سیب منتشر شده است به صورت زیر می باشد:

photo_2016-09-16_10-49-17

photo_2016-09-16_11-28-02نکته دیگری که در سامانه سیب به چشم می خورد امکان متصل شدن به داروخانه های کشور است که یک پزشک می تواند نسخه آماده شده خود را به داروخانه ها بفرستد و بیمار به داروخانه مراجعه و نسخه خویش را که قبل از رسیدن وی به داروخانه در نوبت پذیرش قرار گرفته را دریافت نماید.

noskheh

نمونه ای نسخه الکترونیکی ارسالی به داروخانه ها

سامانه سیب با اتصال به آزمایشگاه ها و وارد کردن نتیجه آزمایش توسط اپراتور آزمایشگاه، پزشکان و دیگر رده ها از این به بعد می توانند ترند تغییرات یک آزمایش را مشاهده کنند که در زمینه پزشکی تاثیر شگرفی در تشخیص دقیق و سریعتر بیماری ها دارد از این رو با روی کار آمدن این سامانه دیگر نیازی نیست که یک بیمار یک آزمایش را چندین بار با هزینه های گزاف و اتلاف وقت تکرار کند و پزشک فقط با دادن اطلاعات شناسنامه ای وی مانند شماره ملی می تواند به کلیه اطلاعات پرونده پزشکی وی دست یابد.

 نمونه ای از ترند تغییرات آزمایش هموگلوبین در بخش آزمایشگاه سامانه سیب

نمونه ای از ترند تغییرات آزمایش هموگلوبین در بخش آزمایشگاه سامانه سیب

پاسخ به سوال مهمی که شاید ذهن شما را هم درگیر خود کرده است شاید این سوال باشد که با توجه به الکترونیکی کردن تمام خدمات بیمارستانی و مراکز پزشکی آیا داده های مراکز پاراکلینکی اعم از تصاویر​ MRI، سی تی اسکن و رادیوگرافی و سونوگرافی ها که بايگاني، ذخیره‌سازی و بازیابی آن‌ها، علاوه بر زمان بر بودن، هزینة زیادی را به بیمارستان‌ها تحمیل می کند هم قابلیت دیتاشدن را دارند یا خیر؟ آیا در سامانه سیب برای این مراکز برنامه ریزی شده؟

در پزشکی امروز گونه‌های بسیاری از تصویربرداری به عنوان روش‌های تشخیص بیماری به کار گرفته می‌شوند که از آن جمله می‌توان پرتونگاری، سی‌تی‌اسکن، سونوگرافی، MRI و پزشکی هسته‌ای را نام برد. با پیشرفت کاربرد فناوری‌های دیجیتال سیستم‌های تصویربرداری پزشکی نیز از شکل سنتی به دیجیتال تغییر یافته اند. به موازات این تغییر، PACS یا (Picture Archiving and Communication System)، برای بایگانی این داده‌های تصویری و باریابی و مشاهده این تصاویر، ایجاد شده است. فرمت ویژه و استاندارد تصاویر پزشکی، دایکام نام دارد که فرمت فایل و تبادلات تصاویر در سیستم PACS تابع این استاندارد می‌باشد.

وجود چنين مشكلاتي باعث شد تا بهره گیری از سیستم PACS به عنوان يك گزينه هوشمندانه در امر بايگاني تصاویر پزشکی، در دستور كار قرار گيرد .

همانطور که مشاهده می کنیم کلمه PACS از سه کلمه اصلی زیر تشکیل یافته است :

Picture : بازبيني دقيق تصاوير بيماران جهت تشخيص، گزارش و مشاوره

Archiving : بايگاني تصاوير و گزارشها وکليه سوابق بيماران بر روی ديسکهای مغناطيسی و نوری

Communication : برقراری ارتباط تصويری از طريق شبکه های محلی يا اينترنت

به عبارتی دیگر سیستم Pacs، نرم افزاری برای بایگانی و بازیابی تصاویر پزشکی است که با اضافه کردن قابلیت‌ها و ابزارهای جانبی به آن، می تواند کاربردهای متنوعی داشته باشد. از جمله این قابلیت‌ها، مرتبط شدن آن با HIS بیمارستان و امکان مشاهدة تصاویر از تمام ایستگاه‌های پرستاری و هم‌چنين خارج از بیمارستان است.

يكي از سيستم‌هايي كه از 25 سال پيش استفاده از آن در اروپا و امريكا و چند سالي است در ايران آغاز شده است ، همين سـيـسـتـم PACS اسـت كـه مـشـكـلات ذخیره سازی تصاویر دیجیتالی را مـرتفـع سـاخته است. با يك بار تـصويربرداري از اعضـاي بدن بيمار چندين تصوير از بعدهاي مختلف و با كيفيت مناسب گرفته شده و در هارد ديسك سرور ذخيره و بايـگاني مــي‌شود. تـصــاويـر در مـانـيـتـورهـاي Medical Diagnosis با كيفيت مناسب در معرض ديد متخصصـان راديولوژي قـرار مي‌گيرند تا گزارش مناسب و كاملي تهيه كنند. همچنين تـصاوير گرفـته شده و گزارش راديولوژيست روي آن ، به شكل online در كمترين زمان ممكن از طريق شبكه در دسترس پزشك معالج در بخش‌هاي بستري يا اتاق عمل است.

ساختار بانک اطلاعاتی مي‌تواند به صورت Access و SQL و … باشد. روي Server تـصـاوير با فرمت خاص خود كه مطابق با استاندارد DICOM است و معمولا با نام تـاريـخ اخذ تصوير همراه با يك شماره پرونده یا شماره ملی يا سرپائي بيمار ذخيره مي‌شود.سیستم PACS در تعدادی از دانشگاه های علوم پزشکی فعال می باشد که با گسترش نسخه بیمارستانی سامانه سیب امکان اضافه شدن این سیستم به سامانه وجود دارد لذا سامانه سیب از بابت متصل شدن به این سیستم مشکلی ندارد.

پرونده الکترونیکی سلامت در کشورهای انگلیس و آلمان و بسیاری از کشورهای اروپایی سال هاست که با عنوان NHS یا سرویس سلامت همگانی در حال اجراست که کشور ما هم به تازگی با سامانه سیب به این جرگه پیوسته و حال که در ابتدای اجرای این طرح هستیم لازم است که با همکاری تمام آحاد مردم با مسئولین اجرای این طرح که در وهله اول به درد خود و خانواده مان می خورد به بهترین شکل ممکن به اجرا شدن کاملش کمک کنیم.

هدف از نگارش این مطلب این بود که شما در پایان با پرونده الکترونیکی که سال ها صحبتش بود آشنا شوید پرونده ای که تا پیش از این فقط نامش را شنیده بودیم قرار است کلیه اطلاعات پزشکی ما در سراسر کشور را به یکدیگر متصل کند.

منابع استفاده شده در این مقاله:

وب سایت شرکت دانش پارسیان

نوشته ای از یک پزشک

و مطلبی در ویکی پدیای انگلیسی در خصوص طرح NHS انگلیس بخوانید .

و البته پاسخ به سوال بسیاری از افراد شاغل در این حوزه : آیا طرح سیب هم به سرنوشت برکت تل دچار می شود؟

فواید پرونده الکترونیک سلامت

درباره‌ محمد علی پور

محمد علی پور هستم فارغ التحصیل رشته ICT.قبل از اشتراک هر مطلبی اول آن را تجربه می کنم سپس با شما در میان می گذارم. معرفی کاملترم در صفحه "درباره یک جوان" موجود است.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*